Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang từng bước thay đổi diện mạo của ngành Y tế. Từ dữ liệu y tế, bệnh án điện tử, các nền tảng số đến trí tuệ nhân tạo và những sáng kiến cải tiến trong chuyên môn, công nghệ đang trở thành một phần quan trọng trong hành trình nâng cao chất lượng khám bệnh, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe người dân.
Trong lĩnh vực sản phụ khoa – nơi mỗi quyết định chuyên môn có thể gắn với sức khỏe, hạnh phúc của người mẹ và sự an toàn của em bé – việc ứng dụng khoa học, công nghệ càng có ý nghĩa thiết thực.
Chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện của công nghệ
Ngày 22/12/2024, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính cho phát triển. Nghị quyết đồng thời xác định thể chế, nhân lực, hạ tầng, dữ liệu và công nghệ chiến lược là những nội dung trọng tâm, cốt lõi.
Đối với ngành Y tế, tinh thần đó đang được cụ thể hóa bằng những nhiệm vụ gắn trực tiếp với hoạt động khám bệnh, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Đó là xây dựng, kết nối và liên thông dữ liệu y tế; phát triển hồ sơ, bệnh án điện tử; triển khai đơn thuốc điện tử; ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong khám chữa bệnh, nghiên cứu, đào tạo và quản lý; đồng thời bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo mật dữ liệu người bệnh.
Bộ Y tế xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những hướng đi quan trọng để tạo chuyển biến trong hoạt động của ngành, đưa những thành tựu công nghệ vào phục vụ thực tiễn chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Nhưng chuyển đổi số trong bệnh viện không đơn thuần là thêm một phần mềm hay thay thế một quy trình giấy bằng một quy trình điện tử.
Đó còn là sự thay đổi về tư duy, cách làm việc và cách mỗi cán bộ y tế tiếp cận công nghệ để phục vụ công việc tốt hơn.
Khi dữ liệu trở thành một phần của hành trình chăm sóc người bệnh
Trong bệnh viện hiện đại, dữ liệu không chỉ là những con số được lưu trữ trong hệ thống. Mỗi thông tin về người bệnh, kết quả thăm khám, xét nghiệm, chẩn đoán, điều trị… nếu được quản lý, kết nối và khai thác đúng cách sẽ trở thành nguồn dữ liệu có giá trị, hỗ trợ quá trình chăm sóc và điều trị.
Đặc biệt trong sản phụ khoa, hành trình chăm sóc người bệnh thường kéo dài qua nhiều giai đoạn: từ tư vấn trước mang thai, theo dõi thai kỳ, sàng lọc trước sinh, sinh con đến chăm sóc sau sinh và sức khỏe phụ nữ. Việc từng bước xây dựng, chuẩn hóa và khai thác dữ liệu y tế có thể góp phần tạo nên một quy trình chăm sóc liên tục, thuận tiện và hiệu quả hơn.
Đó cũng chính là ý nghĩa của việc xây dựng, kết nối và liên thông dữ liệu y tế được Sở Y tế Hà Nội yêu cầu các đơn vị chú trọng trong công tác truyền thông và triển khai thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW.
Công nghệ hỗ trợ chuyên môn – con người vẫn là trung tâm
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang mở ra nhiều hướng ứng dụng mới trong y tế.
AI có thể hỗ trợ xử lý và phân tích lượng dữ liệu lớn, hỗ trợ phân tích hình ảnh, nghiên cứu khoa học, đào tạo và một số hoạt động chuyên môn. Tuy nhiên, công nghệ không thay thế vai trò của người thầy thuốc.
Công nghệ cung cấp thêm công cụ; người thầy thuốc đưa ra quyết định chuyên môn.
Trong mọi ứng dụng công nghệ, yếu tố quan trọng vẫn là bảo đảm tính chính xác, an toàn, bảo mật thông tin và tuân thủ các quy định chuyên môn.
Đây cũng là lý do cùng với thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ và AI, ngành Y tế đặc biệt chú trọng an ninh mạng, an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu người bệnh – những yêu cầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong môi trường khám chữa bệnh.
Đổi mới sáng tạo bắt đầu từ những điều rất gần với công việc hằng ngày
Một trong những điểm quan trọng của Nghị quyết 57-NQ/TW là thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo, khuyến khích những sáng kiến, giải pháp mới và cách làm hiệu quả.
Trong bệnh viện, đổi mới sáng tạo không nhất thiết phải là một công trình lớn hay một công nghệ phức tạp.
Đó có thể là một sáng kiến giúp rút ngắn một bước trong quy trình, một giải pháp giúp giảm thời gian chờ, một cách thức mới để quản lý dữ liệu hiệu quả hơn, một cải tiến kỹ thuật giúp nâng cao chất lượng chuyên môn, hay một ứng dụng số giúp cán bộ y tế thuận tiện hơn trong công việc.
Mỗi cải tiến, dù lớn hay nhỏ, nếu xuất phát từ thực tiễn và mang lại hiệu quả thiết thực đều có thể trở thành một mắt xích trong hành trình đổi mới của bệnh viện.
Vì vậy, phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng chính là khuyến khích mỗi cán bộ, viên chức, người lao động quan sát công việc của mình, nhận diện những điểm còn có thể tốt hơn và chủ động tìm kiếm giải pháp để thay đổi.
“Bình dân học vụ số” – để không ai đứng ngoài hành trình chuyển đổi số
Công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi con người có khả năng sử dụng công nghệ.
Bởi vậy, bên cạnh đầu tư hạ tầng và các nền tảng số, nâng cao kiến thức khoa học, công nghệ và kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, viên chức, người lao động là một nhiệm vụ được Sở Y tế Hà Nội nhấn mạnh trong công văn triển khai truyền thông Nghị quyết 57-NQ/TW.
Phong trào “Bình dân học vụ số” được tiếp tục triển khai nhằm từng bước nâng cao năng lực số, giúp cán bộ y tế chủ động tiếp cận và sử dụng các công cụ, nền tảng công nghệ trong công việc.
Đối với mỗi cán bộ bệnh viện, học thêm một kỹ năng số, biết sử dụng hiệu quả một công cụ mới, hiểu hơn về bảo mật dữ liệu hay chủ động thích ứng với một quy trình số hóa… cũng là một bước tiến nhỏ trên hành trình chuyển đổi số.
Từ mỗi cán bộ, mỗi sáng kiến đến một bệnh viện hiện đại hơn
Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW không phải là nhiệm vụ của riêng bộ phận công nghệ thông tin.
Đó là hành trình cần sự tham gia của đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên, dược sĩ, cán bộ quản lý và toàn thể viên chức, người lao động trong bệnh viện.
Mỗi người, ở vị trí của mình, đều có thể góp một phần vào quá trình ấy:
chủ động học hỏi – mạnh dạn đổi mới – ứng dụng công nghệ – bảo vệ dữ liệu – chia sẻ sáng kiến – cải tiến công việc.
Từ phòng khám đến phòng xét nghiệm, từ hoạt động chuyên môn đến quản lý, từ nghiên cứu khoa học đến đào tạo, từ công tác chăm sóc người bệnh đến truyền thông sức khỏe…, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đang từng bước mở ra những phương thức làm việc mới.
Và đích đến cuối cùng vẫn là điều quen thuộc nhất trong hoạt động của một bệnh viện:
Người bệnh được chăm sóc tốt hơn.
Người thầy thuốc có thêm những công cụ hỗ trợ hiệu quả hơn.
Quy trình khám chữa bệnh ngày càng thuận tiện, an toàn và minh bạch hơn.
Đó cũng là cách để tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW được cụ thể hóa bằng những thay đổi thiết thực trong từng công việc, từng ngày – hướng tới một nền y tế hiện đại, khoa học, an toàn và lấy người bệnh làm trung tâm.
Phòng Truyền thông