Tránh thai chủ động giúp mỗi người kiểm soát thời điểm mang thai, bảo vệ sức khỏe sinh sản và chuẩn bị tốt hơn cho hành trình làm cha mẹ. Hiện nay có nhiều phương pháp tránh thai an toàn, hiệu quả và có thể lựa chọn tùy theo nhu cầu, tình trạng sức khỏe và kế hoạch sinh con của mỗi người.
1. Bao cao su – đơn giản, tiện lợi và giúp phòng bệnh lây truyền qua đường tình dục
Bao cao su là phương pháp tránh thai phổ biến, sử dụng trong mỗi lần quan hệ tình dục để ngăn tinh trùng tiếp cận với trứng.
Ưu điểm: dễ sử dụng, không chứa hormone, không ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và có thể sử dụng ngay khi cần.
Đặc biệt, bao cao su là biện pháp tránh thai duy nhất đồng thời giúp giảm nguy cơ lây truyền các bệnh nhiễm trùng qua đường tình dục, bao gồm HIV, khi được sử dụng đúng cách và nhất quán.
2. Thuốc tránh thai hàng ngày – hiệu quả khi sử dụng đúng cách
Thuốc tránh thai hàng ngày gồm hai nhóm chính: viên tránh thai kết hợp chứa estrogen và progestin và viên chỉ chứa progestin.
Thuốc cần được uống đều đặn theo hướng dẫn. Việc quên hoặc uống không đúng thời điểm có thể làm giảm hiệu quả tránh thai. Khả năng sinh sản thường trở lại nhanh chóng sau khi ngừng thuốc.
Lưu ý: thuốc tránh thai hàng ngày không phòng các bệnh lây truyền qua đường tình dục, vì vậy bao cao su vẫn cần thiết nếu có nguy cơ phơi nhiễm.
3. Thuốc tránh thai khẩn cấp – giải pháp cho tình huống ngoài dự kiến
Thuốc tránh thai khẩn cấp được sử dụng sau quan hệ tình dục không được bảo vệ hoặc khi biện pháp tránh thai gặp sự cố.
Đây không phải là phương pháp tránh thai thường xuyên. Nếu thường xuyên có nhu cầu tránh thai, nên lựa chọn một phương pháp chủ động và phù hợp hơn.
Trong trường hợp cần sử dụng tránh thai khẩn cấp, nên dùng càng sớm càng tốt theo hướng dẫn của thuốc hoặc nhân viên y tế.
4. Que cấy tránh thai – hiệu quả cao, tác dụng kéo dài
Que cấy tránh thai là những que nhỏ chứa hormone được đặt dưới da vùng mặt trong cánh tay bởi nhân viên y tế.
Đây là một trong những phương pháp tránh thai có hiệu quả cao và tác dụng kéo dài, phù hợp với những người muốn tránh thai trong thời gian dài nhưng vẫn có nhu cầu sinh con sau này. WHO xếp que cấy cùng dụng cụ tử cung vào nhóm phương pháp tránh thai hiệu quả cao, lâu dài và có khả năng hồi phục.
Sau khi tháo que, khả năng sinh sản có thể trở lại.
5. Dụng cụ tử cung – lựa chọn tránh thai dài hạn
Dụng cụ tử cung (IUD), thường được gọi là “đặt vòng”, là một thiết bị nhỏ được nhân viên y tế đặt vào buồng tử cung.
Hiện có hai nhóm chính:
- Dụng cụ tử cung chứa đồng: không chứa hormone, có tác dụng tránh thai lâu dài.
- Dụng cụ tử cung giải phóng hormone: vừa tránh thai hiệu quả, vừa có thể mang lại một số lợi ích về kinh nguyệt tùy từng trường hợp.
Đây là phương pháp có hiệu quả tránh thai rất cao và khả năng sinh sản trở lại ngay sau khi tháo dụng cụ. Tuy nhiên, dụng cụ tử cung không phòng các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
6. Thuốc tiêm tránh thai
Thuốc tiêm tránh thai sử dụng hormone để ngăn ngừa thai và được tiêm định kỳ theo từng loại thuốc.
Phương pháp này phù hợp với những người không muốn phải uống thuốc hàng ngày. Tuy nhiên, thời điểm tiêm nhắc lại cần được tuân thủ để duy trì hiệu quả.
7. Triệt sản – phương pháp tránh thai vĩnh viễn
Triệt sản nữ là thủ thuật làm tắc vòi tử cung; triệt sản nam là thắt hoặc cắt ống dẫn tinh.
Đây là phương pháp dành cho những người đã chắc chắn không muốn có thêm con trong tương lai. Vì vậy, cần được tư vấn kỹ trước khi quyết định.
8. Tính ngày rụng trứng, xuất tinh ngoài – hiệu quả tránh thai thấp hơn
Một số cặp đôi lựa chọn tính ngày theo chu kỳ kinh nguyệt hoặc xuất tinh ngoài.
Tuy nhiên, các phương pháp này có độ tin cậy thấp hơn so với nhiều biện pháp tránh thai hiện đại, đặc biệt khi chu kỳ kinh không đều hoặc việc thực hiện không chính xác. WHO cũng xếp các phương pháp nhận biết khả năng sinh sản và xuất tinh ngoài vào nhóm kém tin cậy hơn.
VẬY NÊN CHỌN BIỆN PHÁP NÀO?
Không có một phương pháp duy nhất phù hợp với tất cả mọi người.
Việc lựa chọn cần dựa trên:
- Tuổi và tình trạng sức khỏe.
- Đã có con hay chưa.
- Mong muốn sinh con trong tương lai.
- Thời gian muốn tránh thai.
- Tình trạng kinh nguyệt.
- Các bệnh lý đang mắc và thuốc đang sử dụng.
- Nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Nhân viên y tế có thể giúp mỗi người lựa chọn phương pháp phù hợp, an toàn và hiệu quả.
ĐỪNG QUÊN
Chủ động tránh thai không có nghĩa là từ bỏ quyền làm cha, làm mẹ.
Đó là cách mỗi người chủ động lựa chọn thời điểm mang thai phù hợp, hạn chế mang thai ngoài ý muốn và bảo vệ sức khỏe sinh sản.
Đặc biệt, tránh thai hiện đại không gây vô sinh. WHO khẳng định các phương pháp tránh thai hiện đại không gây vô sinh.
Yêu thương đúng cách – quan hệ tình dục an toàn – chủ động tránh thai – chủ động tương lai.
Khi chưa sẵn sàng mang thai, hãy chủ động lựa chọn một biện pháp tránh thai phù hợp và tìm đến cơ sở y tế để được tư vấn.
Nguồn tài liệu: WHO, Bộ Y tế
Thu Linh - Phòng Truyền thông