Ung thư cổ tử cung, ung thư hầu họng, ung thư hậu môn, mụn cóc sinh dục… đều có thể bắt nguồn từ virus HPV (Human Papillomavirus) – một trong những loại virus lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhất trên thế giới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hầu hết những người có quan hệ tình dục đều có nguy cơ nhiễm HPV ít nhất một lần trong đời. Điều đáng lo ngại là phần lớn các trường hợp nhiễm virus không có triệu chứng, khiến nhiều người chủ quan cho đến khi bệnh tiến triển thành tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo, tiêm vắc xin HPV là biện pháp chủ động, an toàn và hiệu quả nhất hiện nay để phòng ngừa nhiều bệnh lý nguy hiểm do virus HPV gây ra.
HPV – Loại virus phổ biến nhưng không nên chủ quan
HPV là nhóm virus gồm hơn 200 type khác nhau, trong đó khoảng 40 type có khả năng lây truyền qua đường tình dục. Một số type nguy cơ thấp gây mụn cóc sinh dục, trong khi các type nguy cơ cao, đặc biệt là HPV 16 và HPV 18, là nguyên nhân của khoảng 70% các trường hợp ung thư cổ tử cung trên toàn cầu. Ngoài ra, HPV còn liên quan đến nhiều bệnh ung thư khác như:
- Ung thư âm hộ, âm đạo ở nữ giới.
- Ung thư dương vật ở nam giới.
- Ung thư hậu môn.
- Ung thư vùng hầu họng.
Theo WHO, mỗi năm trên thế giới có hàng trăm nghìn phụ nữ tử vong do ung thư cổ tử cung – căn bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng tiêm vắc xin kết hợp tầm soát định kỳ.
Vì sao nên tiêm vắc xin HPV càng sớm càng tốt?
Các nghiên cứu cho thấy, vắc xin HPV đạt hiệu quả bảo vệ cao nhất khi được tiêm trước thời điểm có tiếp xúc với virus, nghĩa là trước khi bắt đầu quan hệ tình dục.
Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc người đã trưởng thành hoặc đã quan hệ tình dục thì không còn lợi ích khi tiêm. Nếu chưa nhiễm tất cả các type HPV có trong vắc xin, việc tiêm chủng vẫn giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh lý liên quan đến HPV.
WHO và nhiều hiệp hội chuyên ngành trên thế giới đều ghi nhận hiệu quả của chương trình tiêm chủng HPV trong việc giảm:
- Tỷ lệ nhiễm HPV nguy cơ cao.
- Tổn thương tiền ung thư cổ tử cung.
- Mụn cóc sinh dục.
- Nguy cơ mắc ung thư liên quan đến HPV trong tương lai.
Những ai nên tiêm vắc xin HPV?
Theo khuyến cáo hiện nay, vắc xin HPV được chỉ định cho cả nữ và nam giới.
Đối tượng khuyến cáo
✅ Nữ giới từ 9–45 tuổi
✅ Nam giới từ 9–26 tuổi
Độ tuổi 9–14 tuổi được xem là "thời điểm vàng" để tiêm chủng vì cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch mạnh nhất.
Những người trưởng thành trong độ tuổi được khuyến cáo vẫn nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn lịch tiêm phù hợp.
Lịch tiêm HPV mới nhất
Tùy theo độ tuổi khi bắt đầu tiêm, lịch tiêm sẽ khác nhau.
Trẻ từ 9–14 tuổi
- 2 mũi
- Mũi thứ hai cách mũi đầu 6–12 tháng.
Từ 15 tuổi trở lên
- 3 mũi
- Mũi 1.
- Mũi 2 sau mũi 1 khoảng 1–2 tháng.
- Mũi 3 sau mũi đầu 6 tháng.
Việc tiêm đúng lịch giúp tạo miễn dịch tối ưu và duy trì hiệu quả bảo vệ lâu dài.
Nam giới cũng nên tiêm HPV
Nhiều người vẫn nghĩ HPV chỉ liên quan đến phụ nữ. Trên thực tế, nam giới hoàn toàn có thể nhiễm HPV và mắc:
- Mụn cóc sinh dục.
- Ung thư dương vật.
- Ung thư hậu môn.
- Ung thư hầu họng.
Bên cạnh việc bảo vệ bản thân, tiêm vắc xin còn góp phần giảm nguy cơ lây truyền virus cho bạn tình và cộng đồng.
Tiêm HPV có thay thế việc tầm soát ung thư cổ tử cung?
Câu trả lời là không.
Dù đã tiêm vắc xin, phụ nữ vẫn cần khám phụ khoa định kỳ và thực hiện các xét nghiệm tầm soát ung thư cổ tử cung theo hướng dẫn của bác sĩ, bởi vắc xin không phòng ngừa được tất cả các type HPV gây bệnh.
Sự kết hợp giữa:
- Tiêm vắc xin HPV.
- Khám phụ khoa định kỳ.
- Xét nghiệm HPV/Pap smear đúng thời điểm.
là chiến lược hiệu quả nhất để phòng ngừa ung thư cổ tử cung.
Vắc xin HPV có an toàn không?
Theo WHO và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), vắc xin HPV đã được sử dụng tại nhiều quốc gia trong hơn 15 năm với hàng trăm triệu liều được tiêm trên toàn thế giới.
Các phản ứng thường gặp sau tiêm chủ yếu là:
- Đau tại vị trí tiêm.
- Sưng nhẹ.
- Mệt mỏi thoáng qua.
- Sốt nhẹ.
Các phản ứng nặng rất hiếm gặp và người tiêm sẽ được theo dõi tại cơ sở y tế theo đúng quy định để đảm bảo an toàn.
Chủ động phòng bệnh từ hôm nay
Ung thư cổ tử cung và nhiều bệnh lý do HPV gây ra hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu được bảo vệ đúng cách. Tiêm vắc xin HPV không chỉ là lựa chọn cho hiện tại mà còn là sự đầu tư cho sức khỏe sinh sản và chất lượng cuộc sống trong tương lai.
Nếu bạn hoặc người thân đang trong độ tuổi khuyến cáo, hãy chủ động đến cơ sở y tế để được bác sĩ tư vấn, khám sàng lọc và xây dựng lịch tiêm phù hợp.
Tiêm một mũi vắc xin hôm nay có thể là bước khởi đầu để phòng tránh nhiều bệnh lý nguy hiểm trong nhiều năm sau.
Tài liệu tham khảo
- Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Human papillomavirus (HPV) and cervical cancer. Cập nhật 2024.
- World Health Organization. Position Paper on Human Papillomavirus Vaccines.
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). HPV Vaccination Recommendations. Cập nhật 2025.
- Bộ Y tế Việt Nam. Hướng dẫn sử dụng vắc xin phòng HPV và phòng, chống ung thư cổ tử cung.
- Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (American Cancer Society). HPV Vaccination Guidelines.
Mọi nhu cầu thăm khám xin liên hệ:
Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội
Tổng đài đặt khám: 1900 6922
Địa chỉ:
• Số 929 La Thành, Phường Láng, Hà Nội
• Số 38 Cảm Hội, Phường Hai Bà Trưng, Hà Nội
• Số 10 Quang Trung, Phường Hà Đông, Hà Nội
• Số 88–90 Lê Lợi, Phường Hà Đông, Hà Nội
Thu Linh - Phòng Truyền thông