Một hành trình cần cả hệ thống hỗ trợ
Chủ đề của Tuần lễ Thế giới Nuôi con bằng sữa mẹ năm 2026 là “Nuôi con bằng sữa mẹ cho một khởi đầu bền vững: Phát huy những thực hành tốt sẵn có”.
Thông điệp của chủ đề nhấn mạnh rằng thành công của hành trình nuôi con bằng sữa mẹ không nên chỉ được đánh giá qua sự cố gắng của một người mẹ. Đó là kết quả của một hệ thống hỗ trợ liên tục, bắt đầu từ khi mang thai, trong quá trình sinh con, sau sinh và khi người mẹ trở lại công việc.
Khi những thực hành hiệu quả được duy trì và nhân rộng, người mẹ sẽ có thêm điều kiện để vượt qua khó khăn, trẻ có thêm cơ hội được tiếp cận nguồn sữa mẹ và cả gia đình có một khởi đầu thuận lợi hơn.
Vai trò của cơ sở y tế
Cơ sở y tế là nơi người mẹ cần được cung cấp thông tin chính xác và hỗ trợ chuyên môn ngay từ trước khi sinh.
Trong thời gian mang thai, người mẹ nên được tư vấn về lợi ích của sữa mẹ, cách chuẩn bị cho việc nuôi con bằng sữa mẹ và những khó khăn có thể gặp trong những ngày đầu.
Sau sinh, các thực hành như da kề da, hỗ trợ trẻ bú sớm và quan sát một cữ bú có ý nghĩa quan trọng. Nhân viên y tế cần hướng dẫn người mẹ về:
- Tư thế bế trẻ khi bú.
- Cách giúp trẻ ngậm bắt vú đúng.
- Nhận biết dấu hiệu trẻ bú hiệu quả.
- Cách vắt và bảo quản sữa mẹ.
- Phương pháp duy trì nguồn sữa khi mẹ và trẻ tạm thời phải cách ly.
- Cách xử trí những khó khăn thường gặp như đau đầu vú, căng tức vú, trẻ bú yếu hoặc bú không hiệu quả.
Sự hỗ trợ đúng thời điểm có thể giúp người mẹ tự tin hơn và tránh những quyết định bổ sung sữa hoặc dừng cho con bú khi chưa thật sự cần thiết.
Gia đình có thể giúp mẹ bằng những việc cụ thể
Sau sinh, người mẹ vừa hồi phục thể chất, vừa thích nghi với việc chăm sóc trẻ sơ sinh. Nếu phải tự mình đảm nhiệm toàn bộ việc nhà và chăm con, người mẹ dễ rơi vào tình trạng mệt mỏi, căng thẳng và thiếu thời gian nghỉ ngơi.
Người thân có thể hỗ trợ bằng những hành động rất thiết thực như chuẩn bị bữa ăn, chăm sóc việc nhà, hỗ trợ thay tã, bế trẻ sau cữ bú và tạo điều kiện để mẹ được ngủ, nghỉ.
Bên cạnh đó, gia đình nên hạn chế những nhận xét gây áp lực như cho rằng mẹ ít sữa chỉ vì trẻ bú nhiều, ngực không căng hoặc lượng sữa vắt ra chưa nhiều. Khi có băn khoăn, người thân nên cùng mẹ tìm đến nhân viên y tế thay vì áp dụng kinh nghiệm truyền miệng.
Sự đồng hành bình tĩnh và tôn trọng có thể giúp người mẹ duy trì hành trình nuôi con bằng sữa mẹ lâu dài hơn.
Nơi làm việc cũng là một phần của hành trình
Việc quay trở lại làm việc là một trong những giai đoạn nhiều bà mẹ gặp khó khăn trong duy trì nguồn sữa.
Thời gian nghỉ phù hợp, khu vực vắt sữa riêng tư, điều kiện bảo quản sữa an toàn và sự chia sẻ từ người quản lý, đồng nghiệp có thể tạo ra khác biệt đáng kể.
Khi có điều kiện vắt sữa theo khung giờ phù hợp, người mẹ vừa có thể duy trì nguồn sữa, vừa giảm nguy cơ căng tức vú hoặc tắc tia sữa. Đây không chỉ là sự hỗ trợ dành cho người lao động nữ mà còn góp phần tạo dựng môi trường làm việc nhân văn và bền vững.
Không nên dùng việc nuôi con bằng sữa mẹ để phán xét người mẹ
Nuôi con bằng sữa mẹ mang lại nhiều lợi ích, nhưng không nên trở thành một thước đo để đánh giá tình yêu thương hay trách nhiệm của người mẹ.
Có những trường hợp mẹ hoặc trẻ mắc bệnh lý, cần điều trị, tạm thời phải cách ly hoặc cần phương án nuôi dưỡng riêng. Một số bà mẹ đã được hướng dẫn và hỗ trợ nhưng vẫn gặp những khó khăn không thể giải quyết hoàn toàn.
Trong những tình huống đó, người mẹ cần được cung cấp thông tin chính xác, được tư vấn phương án nuôi dưỡng phù hợp và được tôn trọng trong quyết định chăm sóc trẻ. Điều họ cần là sự đồng hành, không phải cảm giác có lỗi.
Khi người mẹ được hỗ trợ, trẻ có thêm cơ hội nhận sữa mẹ
Nuôi con bằng sữa mẹ không phải là hành trình người mẹ phải tự mình xoay xở. Thành công của hành trình này cần sự phối hợp giữa nhân viên y tế, gia đình, nơi làm việc và cộng đồng.
Khi người mẹ được hướng dẫn đúng, hỗ trợ kịp thời và giảm bớt những áp lực không cần thiết, trẻ có thêm cơ hội được hưởng những lợi ích từ sữa mẹ. Khi các thực hành tốt được duy trì và nhân rộng, một khởi đầu thuận lợi có thể trở thành nền tảng bền vững cho sức khỏe của trẻ và cả gia đình.
Phòng Truyền thông