Nhập viện từ tuần thai 33 với tình trạng ra máu âm đạo trên nền rau tiền đạo trung tâm, sản phụ Đ.T.H (36 tuổi) được xếp vào nhóm thai kỳ nguy cơ cao mức độ nặng. Điểm phức tạp của ca bệnh không chỉ nằm ở tình trạng ra máu kéo dài, mà còn ở nguy cơ rau cài răng lược – biến chứng sản khoa có thể dẫn đến xuất huyết ồ ạt nếu không được kiểm soát bằng một chiến lược theo dõi và chuẩn bị chặt chẽ.
Những nguy cơ có thể gặp phải trong thai kỳ
Trong hơn 2 tuần điều trị tại Khoa Sản bệnh A4 – Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội, sản phụ được theo dõi sát tình trạng ra máu mỗi ngày. Khi phát hiện thiếu máu, bác sĩ đã bổ sung 2 đợt truyền máu để giữ ổn định sức khỏe cho sản phụ.
Nhưng với những trường hợp như vậy, việc điều trị không chỉ dừng lại ở kiểm soát triệu chứng. Mục tiêu với các bác sĩ là giữ thai “thêm được ngày nào hay ngày đó” và trong giới hạn an toàn cho mẹ. Song song, ekip mổ luôn cần chuẩn bị sẵn cho tình huống phải can thiệp bất cứ lúc nào.
Việc tiêm corticosteroid cũng được các bác sĩ Khoa A4 theo dõi và tính toán từng mốc. Hoạt động này giúp phổi thai nhi phát triển tốt hơn, phòng khi phải lấy thai sớm hơn dự kiến.
Theo BSCKII Đỗ Xuân Vinh - Phó giám đốc Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội, nguyên tắc xử trí trong những trường hợp này là rất rõ ràng:
“Khi người mẹ mắc rau tiền đạo kèm rau cài răng lược, trong quá trình theo dõi phải tuân theo nguyên tắc ưu tiên cho mẹ, đồng thời có chiếu cố đến con. Nghĩa là khi tình trạng của mẹ còn ổn định thì tiếp tục theo dõi, xử trí các triệu chứng như thiếu máu…, đồng thời chuẩn bị để khi lấy thai ra thì trẻ có thể nuôi được. Nếu cả mẹ và con đều theo dõi được thì thai kỳ có thể kết thúc vào khoảng từ 35 đến 37 tuần.”
Ở nhóm bệnh lý rau cài răng lược, bánh rau bám bất thường vào cơ tử cung thường không gây biểu hiện rầm rộ ngay từ đầu, nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ chảy máu lớn tại thời điểm sinh. Vì vậy, quá trình theo dõi không chỉ nhằm “giữ thai”, mà còn là chuẩn bị trước cho một cuộc phẫu thuật có nguy cơ cao về xuất huyết.
Ảnh: BSCKII Đỗ Xuân Vinh - Phó giám đốc Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội, phụ trách Khoa Sản bệnh A4 cùng các bác sĩ Khoa Sản bệnh A4 và Khoa Gây mê hồi sức trong ekip mổ
Lựa chọn thời điểm can thiệp và kế hoạch bảo tồn tử cung là bài toán “cân não”
Đến 35 tuần 1 ngày, khi tình trạng ra máu có xu hướng tăng lên, trong khi thai nhi đã đạt ngưỡng phát triển tương đối, các bác sĩ Khoa Sản bệnh A4 đã hội chẩn và thống nhất chỉ định mổ lấy thai.
Ca phẫu thuật được thực hiện bởi BSCKII Đỗ Xuân Vinh và ThS.BSNT Trần Anh Đức – Phó Trưởng khoa Sản bệnh A4, với sự phối hợp của ekip Gây mê hồi sức và ngân hàng máu đã được chuẩn bị từ trước.
Với những trường hợp nghi ngờ rau cài răng lược, ca mổ không đơn thuần là một phẫu thuật lấy thai, mà là một quá trình đã được lên kế hoạch từ trước đó.
Ở góc độ phẫu thuật, cũng theo BSCKII Đỗ Xuân Vinh nhấn mạnh:
“Khi có nghi ngờ rau cài răng lược trong phẫu thuật, điều quan trọng là phải có chiến lược ngay từ đầu. Kế hoạch bảo tồn tử cung hay cắt tử cung cần được đặt ra từ trước, cùng với hệ thống hồi sức phối hợp tốt.”
Nhờ sự chuẩn bị này, ca mổ diễn ra an toàn, kiểm soát tốt lượng máu mất. Điểm đáng chú ý là với những trường hợp rau tiền đạo kèm theo nguy cơ rau cài răng lược, ngoài mục tiêu đảm bảo an toàn cho mẹ trong phẫu thuật, mục tiêu kép là kéo dài thai kỳ đủ lâu để thai nhi phát triển hoàn thiện hơn, đặc biệt là về hô hấp.
Việc theo dõi sát và lựa chọn đúng thời điểm can thiệp của các bác sĩ Khoa Sản bệnh A4 đã giúp thai nhi chào đời ở ngưỡng cân nặng tốt, không cần hỗ trợ theo dõi chuyên sâu tại bệnh viện sau sinh. Sau 5 ngày theo dõi hậu sản, sản phụ hồi phục ổn định, bé gái nặng 2550g khỏe mạnh và được xuất viện cùng mẹ.
Đây được xem là một kết quả tích cực, phản ánh hiệu quả của quá trình theo dõi thai kỳ và quyết định can thiệp phù hợp.
Ảnh: Bé gái nặng 2550gr chào đời khỏe mạnh và được xuất viện cùng mẹ
Năng lực xử trí thai kỳ nguy cơ cao tại Khoa Sản bệnh A4 - Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội
Từ ca bệnh này có thể thấy, với rau tiền đạo kèm theo nguy cơ rau cài răng lược, nguy cơ không chỉ xuất hiện tại một thời điểm mà kéo dài xuyên suốt quá trình theo dõi và can thiệp. Việc đánh giá đúng diễn biến, lựa chọn thời điểm phù hợp và chuẩn bị đầy đủ trước mổ là yếu tố then chốt.
Tại Khoa A4 Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội, các trường hợp thai kỳ nguy cơ cao được quản lý theo hướng phối hợp đa chuyên khoa, cùng năng lực hồi sức và dự trù nguồn máu sẵn sàng. Chính cách tiếp cận này giúp kiểm soát hiệu quả các tình huống xuất huyết phức tạp và đảm bảo an toàn cho người bệnh ngay cả trong những ca sản khoa nhiều nguy cơ.